Stundum eru rannsóknagögn þess eðlis að útgáfa í opnum aðgangi er ekki möguleg, til dæmis ef gögn innihalda viðkvæmar upplýsingar. FAIR-viðmiðin gera ráð fyrir því að gagnasafn geti verið í stýrðum aðgangi. Þannig getur gagnasafn talist FAIR, þótt aðgangur að gagnaskrám sé takmarkaður.

Aðgangsstýring GAGNÍS  

GAGNÍS býður upp á nokkrar tegundir aðgangsskilyrða fyrir gagnasöfn. Gagnaeigendur velja þá aðgangsstýringu sem hentar best fyrir gögnin í samráði við GAGNÍS. Val á aðgangsstýringu veltur á inntaki gagnanna, þ.e. hversu viðkvæmt viðfangsefni þeirra er, og hve mikill hætta er á persónurekjanleika. Það sem er sammerkt með öllum aðgangsskilyrðum GAGNÍS er að lýsigögn og fylgiskjöl eru ávallt í opnum aðgangi og öllum aðgengileg. Annað sem er sammerkt með skilyrðunum er að öll bein persónuauðkenni (s.s. nöfn, kennitölur, heimilisföng) hafa verið fjarlægð úr gögnunum.  

Tegund aðgangsLýsing á aðgangiLýsigögnFylgiskjöl Gagnaskrá
Opinn aðgangurAðgengilegt öllumOpiðOpiðOpið
Stýrður aðgangur 1Þarfnast leyfis gagnaeigandaOpiðOpiðLokað
Stýrður aðgangur 2Aðgengilegt skilgreindum notendumOpiðOpiðLokað
Tímasettur aðgangur  Aðgengilegt að loknu skilgreindu tímabiliOpiðOpiðLokað
Opinn aðgangur  

Opinn aðgangur er einfaldasta aðgangsskilyrðið en í því felst að allir geta hlaðið niður gagnaskrá og fylgiskjölum án nokkurra takmarkana. Opinn aðgangur er heppilegt aðgangsskilyrði fyrir flest rannsóknagögn, sérstaklega ef markmið með dreifingu þeirra er að sem flestir endurnýti gögnin og vitni í þau. Hins vegar þarf að huga vel að atriðum eins og persónugreinanlegum upplýsingum og viðkvæmum upplýsingum í tilviki gagna í opnum aðgangi.

Stýrður aðgangur

Gögn sem sett eru í stýrðan aðgang eru lokuð að hluta til. Aðgangur að lýsigögnum og fylgiskjölum er öllum opinn, en gagnaskrá er vistuð á öruggum stað í læstum aðgangi. Til að sækja gagnaskrá í stýrðum aðgangi 1 þarf notandi að skrá sig inn í gagnavistunarkerfi GAGNÍS og óska eftir leyfi gagnaeiganda. Í stýrðum aðgangi 2 þarf notandi að uppfylla ákveðin skilyrði sem eru fyrirfram ákveðin af gagnaeigendum í samráði við GAGNÍS, en GAGNÍS sér sjálft um úthlutun leyfis.

Notendur sem sækja um aðgang að gögnum í stýrðum aðgangi geta þurft að veita upplýsingar um fyrirhugaða notkun gagnanna og undirrita notkunarsamning og trúnaðaryfirlýsingu. Upplýsingar um allar takmarkanir sem gilda um gögn og hvernig nálgast má gagnaskrá í stýrðum aðgangi eru að finna í lýsigögnum hvers gagnasafns.      

Tímasettur aðgangur   

Í sumum tilvikum kann að vera þörf fyrir að læsa aðgangi að gagnaskrá yfir ákveðið tímabil (embargo). Gögn sem sett eru í tímasettan aðgang eru að hluta til læst um ákveðinn tíma, allt frá nokkrum vikum yfir í nokkur ár. Lýsigögn og fylgiskjöl eru þá í opnum aðgangi, en aðgangur að gagnaskrá er læstur fram að ákveðinni dagsetningu sem er ákveðin af gagnaeigendum í samráði við GAGNÍS. Hægt er að skilgreina hvort gagnaskrá verði öllum opin eða í stýrðu aðgengi eftir að tímabilinu lýkur. 

Share